Qua tiếp nhận phản ánh của người dân về việc thực hiện thủ tục tách thửa đất, Văn phòng Luật sư xin đưa ra ý kiến tư vấn như sau:
Theo quy định tại Điều 220 Luật Đất đai năm 2024, việc tách thửa đất chỉ được thực hiện khi bảo đảm các điều kiện theo luật định, trong đó có yêu cầu thửa đất sau khi tách phải có lối đi và được kết nối với đường giao thông công cộng hiện có. Quy định này không đặt ra nghĩa vụ bắt buộc người sử dụng đất phải hiến đất để làm đường giao thông.
Nội dung trên tiếp tục được làm rõ tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội, theo đó việc tách thửa phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc có sự thỏa thuận, đồng ý của người sử dụng đất liền kề cho phép đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.
Trường hợp người sử dụng đất chủ động bố trí một phần diện tích đất trong thửa đất của mình để làm lối đi chung khi thực hiện tách thửa, thì không bắt buộc phải thực hiện thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích làm lối đi này.
Như vậy, có thể khẳng định rằng pháp luật đất đai hiện hành không bắt buộc người sử dụng đất phải hiến đất để làm đường giao thông. Tuy nhiên, việc tách thửa chỉ được chấp thuận khi bảo đảm tồn tại lối đi hợp pháp, có khả năng kết nối với đường giao thông công cộng. Lối đi này có thể hình thành từ phần đất do người sử dụng đất tự bố trí hoặc thông qua sự thỏa thuận với các hộ sử dụng đất liền kề.
Về trình tự, thủ tục và thành phần hồ sơ tách thửa đất, hiện nay đã được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định số 101/2024/NĐ-CP và Nghị định số 151/2025/NĐ-CP; đồng thời được hướng dẫn chi tiết tại Quyết định số 2304/QĐ-BNNMT và Quyết định số 3380/QĐ-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
Trong trường hợp cơ quan có thẩm quyền tại địa phương đặt ra yêu cầu hiến đất làm đường giao thông không phù hợp với quy định pháp luật, người sử dụng đất có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện hành chính để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của Luật Đất đai và Luật Khiếu nại.
